Rola partii politycznych w Polsce

rn

Rola partii politycznych w Polsce
 
Artykuł 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej głosi, że władza zwierzchnia w Rzeczpospolitej Polskiej należy do Narodu. Naród sprawuje władzę przez swoich przedstawicieli lub bezpośrednio. Jeśli chodzi o bezpośrednie sprawowanie władzy przez suwerena, to pozostaje ono w zasadzie na papierze. Jeśli natomiast chodzi o sprawowanie władzy przez przedstawicieli, to sposób ten został w zasadzie zmonopolizowany przez partie polityczne. Partie polityczne są to organizacje zrzeszające na zasadach dobrowolności obywateli polskich w celu wpływania na kształtowanie polityki państwa. Partie stanowię podstawowy element istniejącego w naszym kraju systemu politycznego.
Głównym celem partii politycznej jest zdobycie poprzez wybory, a następnie utrzymanie władzy w państwie. Dla osiągnięcia tego celu partie polityczne wypełniają wiele funkcji, spośród których można wyróżnić trzy podstawowe: wyborczą, rządzenia i społeczną.
Funkcja wyborcza obejmuje aspekty takie jak tworzenie i propagowanie programu wyborczego, wyłanianie kandydatów, prowadzenie kampanii wyborczej oraz kontrolowanie przebiegu procedur wyborczych. Partie uzyskują legitymację do rządzenia państwem za sprawą sukcesu wyborczego. Wybory to proces wyłaniania elity rządzącej. Kandydaci do objęcia stanowiska państwowego są wybierani najpierw wewnątrz partii. To partie umożliwiają w największym stopniu uzyskiwanie stanowisk państwowych.
Funkcja rządzenia polega na partycypacji w tworzeniu kierunków polityki państwa. Partie polityczne nie zastępują odpowiednich organów państwa w wykonywaniu ich kompetencji. Konstytucyjne ograniczenie roli partii do wpływania na kształtowanie polityki państwa ma zapobiegać bezpośredniemu udziałowi partii w rządzeniu, plączącemu funkcje partii z funkcjami i kompetencjami organów władzy publicznej. Przez formowanie rządu i personalną obsadę stanowisk państwowych przez partię rządzącą funkcja rządzenia jest wykonywana bezpośrednio. W funkcji rządzenia uczestniczą również partie, które wybory przegrały i znalazły się w opozycji, poprzez krytykę, jak też kontrolę organów władzy wykonawczej oraz wpływ na projekty ustaw i programów rządzenia.
Funkcja społeczna polega na konsolidowaniu interesów społeczeństwa. W procesie kształtowania opinii publicznej uczestniczą różne podmioty, jak np. media, stowarzyszenia, wspólnoty religijne. Partie pozostają jednak najważniejszymi pośrednikami między obywatelami a państwem. Partie formułują doktryny i programy polityczne.
Konieczność realizowania przez partie polityczne demokratycznych zasad działania ma wyraźne podstawy konstytucyjne. Partie powinny zapewnić jawność swoich struktur, powoływanie organów partii w drodze wyborów i podejmowanie uchwał większością głosów.
Rola partii politycznej powinna być odgrywana w parlamencie. Formalnie posłowie w Polsce posiadają mandat wolny, jednak dyscyplina klubowa ogranicza niezależność parlamentarzysty. W praktyce parlamentarnej mandat wolny posła jest przekształcany w imperatywny mandat partyjny. Władzę zdobywa się jednak po to, by ją wykorzystać. Zadaniem jest uzyskanie ideowych lub materialnych korzyści dla członków partii. Partia polityczna jest przede wszystkim zorganizowaną próbą przejęcia władzy. W sytuacji, kiedy decyzje są podejmowane nie przez rząd, lecz przez partyjnych liderów, wówczas nie ponoszą oni z tego tytułu odpowiedzialności.
Państwo zostało upartyjnione wg zasady, że zwycięzca bierze wszystko. Noworządząca partia przeprowadza czystkę polityczną. Nowi kierownicy zaczynają swoją pracę od reorganizacji powierzonych im dziedzin, a nie od rozwiązywania nabrzmiałych problemów społecznych. W państwie rozwija się partyjna nomenklatura. Zachodzi oligarchizacja stosunków wewnątrzpartyjnych. Pojawiają się partyjne synekury. Partie polityczne dążąc do uzyskania wyłącznego wpływu na instytucje władzy publicznej, kształtują państwo partyjne, w który demokrację zastępuje partiokracja. Co prawda maleje zaufanie obywateli do partii politycznych, ale przesadą jest porównywanie partii politycznych do mafii. Partie przede wszystkim działają zgodnie z prawem, natomiast mafie są nielegalne.
 
 
Dr inż. Stanisław Tujaka


Literatura
Gajda A.i inni: Partie polityczne w Polsce. Wybrane zagadnienia. WUG, Gdańsk 2017
Kossecki J.: Tajemnice mafii politycznych. Iskry, Warszawa 1978

  • +228 872 4444
  • kontakt@narodowarumia.pl
    Joomla Extensions
    Don't have an account yet? Register Now!

    Sign in to your account